Wie zorgt er voor haar?

Vandaag staat er een mooi overleg op de planning over de samenwerking tussen school en jeugdzorg. Oftewel: hoe zorgen we samen dat alles een beetje soepel loopt (en het liefst zonder al te veel papierwerk). We hebben het over twee broertjes met het syndroom van Down en de vraag hoe zij zo goed mogelijk kunnen meedraaien in het reguliere onderwijs. Hun moeder is er ook bij: een vriendelijke, bescheiden vrouw die rustig aanschuift. Ze is expat, maar spreekt verrassend goed Nederlands. Voor de jongens zelf is de taal nog wat lastiger, maar voor alles geldt: stap voor stap.

Op de peuterspeelzaal was alles goed geregeld met hulp van het jeugdteam. Maar ja, nieuwe fase, nieuwe regels… en dus ook: nieuwe formulieren. Best veel formulieren. Het regelen van de overstap naar school vraagt dus de nodige voorbereiding, de aanvraag van een PGB moet halfjaarlijks worden gedaan. Dat zal het nodige geduld vragen.
De eerste schoolweken zitten erop en hoe fijn: ze hebben het erg naar hun zin. Samen met de ib’er heb ik als ab’er de onderwijsbehoeften in kaart gebracht en op papier gezet. Best een stapel inmiddels. De ib’er heeft ook alvast slimme vragen bedacht om richting het jeugdteam duidelijk te krijgen hoeveel PGB er nodig is. Vandaag is het moment om dat allemaal toe te lichten, zodat school naast de (ruime) ondersteuning vanuit het samenwerkingsverband hopelijk ook zorgondersteuning vanuit de gemeente krijgt.

Dan komen er twee dames van het jeugdteam binnen. Netjes gekleed, vriendelijk in de omgang — daar is niks mis mee. Maar al snel voel je: dit zijn geen beginners. Deze dames geven niet zomaar iets ‘weg’. Ze weten precies de goede vragen te stellen. Ze voeren het gesprek met een soort routine waardoor je weet: dit doen ze niet voor het eerst… Petje af voor de ib’er. Met bijna chirurgische precisie heeft ze in kaart gebracht wat er nodig is om deze twee jongens goed te ondersteunen. Zelfredzaamheid, zindelijkheidstraining, toezicht... alles komt voorbij. Niets blijft onbesproken. Er worden kritische vragen gesteld, soms raken ze ook aan de opvoeding.

Hun moeder zit rustig aan tafel. Ik kijk naar haar en vraag me af wat er door haar heen gaat. Ze luistert aandachtig naar alles wat besproken wordt. Af en toe vertelt ze iets. Over hoe blij ze is met de school. Dat er inmiddels logopedie aan huis is gestart. Dat ze de jongens tussendoor even meeneemt als het nodig is. Dat er ook nog een oudere broer is die aandacht verdient. En dat er binnenkort verbouwd gaat worden. Terwijl ze vertelt hoe ze alles thuis organiseert, hoor ik trots in haar stem. En terecht. Ik krijg al lichte stress van haar agenda alleen al. Maar wanneer de ib’er benoemt dat weglopen waarschijnlijk nog een fase wordt waar de jongens doorheen gaan, zie ik iets veranderen. Heel even verschijnt er een zweem van wanhoop in haar ogen. En ineens denk ik: wat heeft deze vrouw het druk! Dit klinkt niet als een rustig gezinsleven, dit klinkt als topsport. Ze doet alles voor haar kinderen. Maar wie zorgt er eigenlijk voor haar?

De ib’er lijkt hetzelfde te denken. "Is er weleens gedacht aan een PGB voor thuis?" vraagt ze plotseling. De dames van het jeugdteam kijken elkaar even aan. Niet geschokt, maar ook niet alsof ze staan te popelen om dit te regelen. "Daar kunnen we nog wel een keer thuis voor langskomen," zegt één van hen. Ik haak meteen aan. "Dat zou ik zeker aanraden. Ik kan me voorstellen dat deze ouders best wat ontlasting kunnen gebruiken."
Kort daarna is het gesprek afgelopen, de tijd is om. Snel verdwijnen de dames van het jeugdteam, de ib-er wacht een volgend gesprek.

Samen met moeder zet ik de vuile koffiekopjes in de vaatwasser. Het is ineens heel stil. "Je moet dat echt doen, hoor," zeg ik. "Maak gebruik van ondersteuning thuis. Je bent als moeder zo belangrijk. Je mag best een beetje voor jezelf zorgen." Moeder glimlacht. Dapper. Ze slikt haar tranen weg en zegt niet veel.

Soms zeggen de stille momenten het meest. Moeders zijn goud waard!  Als ik later wegloop, neem ik me opnieuw voor om ouders een prominente plek te geven in mijn AB-gesprekken. Want tussen alle formulieren, aanvragen, ondersteuningsuren en ontwikkeldoelen door vergeten we soms bijna wie er dag en nacht klaarstaan.

Goud moet je koesteren, en af en toe een beetje ontlasten!