Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet!
Even twijfel ik als ik bij het lokaal sta. Is dit de juiste klas? Ja, ik herken sommige leerlingen en juf Myra. Maar de sfeer is compleet anders: de chaos lijkt weg! En … er is bijna geen probleemgedrag meer. Over impact in je werk gesproken!
Een maand daarvoor ging ik naar ‘de Leilinde’ voor een groepsobservatie. Ik kreeg mee dat deze groep heel veel onrust in zich heeft en er een aantal leerlingen in zitten die probleemgedrag laten zien. Of ik met het team mee wilde denken hoe de rust weer terug kon komen in deze klas. De IB-er had niet overdreven. Het oogde als een pittig klasje. Bij de taalles gebeurde er van alles. Ik zag harde, noeste werkers; leerlingen die het erg gezellig hadden, maar ook leerlingen rond wie steeds opstootjes plaatsvonden. Ik kwam ogen te kort. Wat te doen? Driftig mee-pennen? Analyseren? Ja, dat ook, maar observeren.
Wat was mijn eerste indruk? 34 leerlingen, opgesteld in een dubbele U vorm, met in het midden een grote instructietafel. Het paste net in het lokaal. De collega die voor de klas staat, was lekker bezig. Ze gebruikte in de les aansprekende werkvorm, ging tolerant om met wiebelgedrag en maakte er ook geen punt van als leerlingen even naar de kast achterin de klas liepen. Ik genoot van het enthousiasme, maar zag ook hoeveel energie ze erin stopte om alle leerlingen erbij te houden. Wat was de invloed van leerlingen met probleemgedrag? Toch had ik het gevoel dat er nog iets was. “Vertragen, vertragen!” sprak ik mijzelf toe. Wat voel ik bij deze groep? Wat zie ik niet? Wat ervaar ik niet in deze groep?
Eerlijk gezegd: ik zou het in deze groep geen ochtend volhouden. Ik voelde de energie uit mij weglekken, ondanks de leuke aankleding van het lokaal en de wijze van lesgeven van de juf. Allereerst: ik vond de klas benauwend vol staan. De U-vorm werkte in de hand dat leerlingen steeds langs elkaar moesten lopen, soms van de binnenste U naar de buitenste U. En leerlingen die dicht achter elkaar langs moeten, maken ook contact. Ook was het voor de juf lastig om even over de schouder mee te kijken. En daarnaast merkte ik dat er een continue ruis was van schoenen tegen de stalen stoel- of tafelpoten. Ik zou, zeker als leerling, overprikkeld raken. Wat in deze klas ontbrak was ‘weldadige rust’!
Een rustgevende klas volgens Maslow’s behoeftehiërarchie begint bij het vervullen van basisbehoeften van leerlingen vóórdat leren mogelijk is. Direct na de fysiologische behoeften (lucht, temperatuur, eten, drinken, toilet) komen structuur, emotionele veiligheid en een prikkelarme omgeving. Naast wat tips rondom individuele leerlingen besloot ik in het nagesprek in te steken op deze drie punten.
Nu, na een maand, was ik blij verrast om te zien wat er allemaal opgepakt was én wat de impact nu was. Drie eenvoudige gedragsregels (visueel en auditief), een opstelling in rijtjes met een duidelijk pad van voor naar achteren én een schoenvrije klas. Tot mijn grote plezier was mijn ‘sloffen-ingeving’ overgenomen: leerlingen hadden sloffen of dikke sokken aan. Ook nu kwam ik met een taalles. De juf voor de groep had een pittige les voorbereid. Er was ook overleg nodig, maar nu liep het als een zonnetje! De klas voelde weldadig aan. En het problematisch gedrag in de klas? Dit was veel minder aanwezig. De klas was weer aan het bouwen! Mooi om als ambulant begeleider ook hierin mee te denken!
Ook behoefte aan objectief en oplossingsgericht meekijken in jouw klas? Neem contact op met ons team van AB-Randstad!